Geen dak, wel schuld: de zondenbok op straat
Een systematische analyse van lokale criminalisering van dakloosheid in Nederland
DOI:
https://doi.org/10.54195/NTM.28097Trefwoorden:
dakloosheid, criminalisering, VN-rapporteurs, 8 EVRM, Boetes, Lokale overhedenSamenvatting
Het aantal dakloze mensen in Nederland is sterk toegenomen, evenals het aantal meldingen van overlast. Dit voedt het debat over de juridische omgang met dakloze mensen in de publieke ruimte. Hoewel landloperij in 2000 werd afgeschaft, reguleren veel gemeenten via lokale verordeningen gedragingen die samenhangen met dakloosheid. VN-Speciale Rapporteurs kwalificeren deze criminalisering van dakloosheid als wreed en contraproductief. Dit onderzoek analyseert systematisch de aard en handhaving van lokale verboden en beoogt bij te dragen aan normatieve reflectie op de mensenrechtelijke implicaties van deze reguleringspraktijken. Onze analyse laat zien dat dakloosheid in Nederland op lokaal niveau vergaand is gecriminaliseerd. Hoewel het aantal strafbeschikkingen afneemt, blijft handhaving substantieel. Jurisprudentiële ontwikkelingen kunnen druk zetten op menswaardiger beleid.
Downloads
Downloads
Gepubliceerd
Nummer
Sectie
Licentie
Copyright (c) 2026 Els Schipaanboord, Merel Raven, Stefan van Tongeren, Michiel Vols
Dit artikel is gelicentieerd onder de Naamsvermelding 4.0 Internationaal licentie.
Auteursrechtverklaring
Auteurs die in het Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten publiceren stemmen in met de volgende voorwaarden:
a) Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten stelt de inhoud van het gepubliceerde artikel onmiddellijk Open Access beschikbaar. Artikelen worden gepubliceerd onder de voorwaarden van de Creative Commons Attribution 4.0 International licentie (CC BY 4.0). De auteurs behouden het copyright en geven het tijdschrift het recht om als eerste het werk te publiceren onder een CC BY 4.0 licentie. Deze licentie geeft anderen het recht om de inhoud zoals gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten te gebruiken en te delen, ook voor commerciële doeleinden, onder de voorwaarde dat naar het originele werk en dit tijdschrift wordt gerefereerd.
b) Het is auteurs toegestaan om separate, additionele contractuele overeenkomsten aan te gaan voor de niet-exclusieve versie zoals gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten (bijvoorbeeld publicatie in een repository van de instelling, of publicatie in een boek), met een referentie naar de originele publicatie in dit tijdschrift.
c) Het is auteurs toegestaan om hun werk online te publiceren (bijv. in een repository of op een eigen website) voorafgaand en gedurende het submissieproces. Auteurs worden aangemoedigd om hun werk te uploaden naar de repository van hun instelling.
